Cyfrowy nomadyzm w praktyce - czy to rozwiązanie dostępne dla każdego specjalisty IT?

Jeszcze kilka lat temu praca z balijskiej kawiarni czy z kampera zaparkowanego przy plaży w Australii wydawała się przywilejem freelancerów z Doliny Krzemowej. Dziś, po pandemicznej transformacji rynku pracy, digital nomadyzm staje się coraz bardziej dostępny, również dla polskich pracowników. Ale czy naprawdę każdy specjalista IT może pracować „z dowolnego miejsca na świecie”? A może to wciąż wyjątek, a nie reguła? O tym opowiada Justyna Laskowska, Partner rekrutacyjny IT w Experis.

Cyfrowy nomada to osoba, która pracuje zdalnie i łączy pracę z podróżowaniem, często zmieniając miejsce pobytu. Zamiast tradycyjnego biura korzysta z przestrzeni coworkingowych, kawiarni lub pracuje z domu - w dowolnym zakątku świata. Większość ról w IT, takich jak software developer, QA, DevOps, UX/UI designer czy analityk danych, można wykonywać zdalnie. Wystarczy stabilne łącze internetowe i odpowiednie narzędzia. W praktyce jednak wszystko zależy od formy zatrudnienia, polityki organizacji, przepisów prawa oraz kwestii podatkowych. 

Jak forma zatrudnienia wpływa na mobilność w IT?

Zatrudnienie na umowę o pracę zwykle ogranicza mobilność, głównie ze względów prawno-podatkowych. Większą elastyczność daje model B2B, gdzie specjalista staje się usługodawcą i sam decyduje, skąd pracuje - o ile nie ograniczają go zapisy umowy lub polityki bezpieczeństwa klienta. Choć pandemia udowodniła, że zespoły potrafią efektywnie działać zdalnie, wiele firm obecnie wraca do modelu hybrydowego. Często oznacza to konieczność pracy z biura raz na tydzień, dwa tygodnie czy miesiąc, co utrudnia prowadzenie życia cyfrowego nomady.

Dlaczego w Polsce trudniej zostać cyfrowym nomadą?

Na tle krajów takich jak Holandia, Estonia, Portugalia czy USA, Polska plasuje się raczej pośrodku stawki pod względem elastyczności pracy zdalnej. W wymienionych państwach model pracy z dowolnego miejsca na świecie jest znacznie częściej akceptowany i wspierany także przez prawo. W Polsce nadal dominuje model hybrydowy. Większe organizacje, szczególnie w sektorze publicznym i finansowym, często wymagają obecności w biurze. Powodem jest bezpieczeństwo danych, przepisy RODO, dostęp do systemów czy potrzeba budowania kultury organizacyjnej. Z kolei startupy i software house’y bywają znacznie bardziej elastyczne, głównie dzięki swojej kulturze pracy, strukturze i mniejszym ograniczeniom formalnym.

Zdalnie, ale z innego kraju – wyzwania prawne i organizacyjne

Praca zdalna z zagranicy wiąże się z konkretnymi wyzwaniami, szczególnie w obszarach takich jak:

• podatki i prawo - zatrudnienie na podstawie umowy o pracę może skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w kraju, z którego wykonywana jest praca, a w niektórych przypadkach wiązać się z koniecznością rejestrowania działalności i rozliczeń podatkowych za granicą.
• Integracja i komunikacja - praca zdalna przez wiele miesięcy może prowadzić do izolacji pracownika oraz osłabienia relacji z zespołem.
• Strefy czasowe - znaczne różnice utrudniają współpracę synchroniczną i szybkie reagowanie.

5 wskazówek dla cyfrowych nomadów

To nie tylko podróże i laptop na plaży. To styl życia, który wymaga dużej świadomości i samodyscypliny. O czym warto pamiętać?

• Sprawdź kwestie podatkowe - upewnij się, gdzie masz rezydencję podatkową.
• Ustal jasne zasady współpracy - godziny dostępności, metody komunikacji, oczekiwania.
• Zadbaj o bezpieczeństwo danych - VPN, silne hasła, bezpieczne połączenie.
• Buduj relacje - angażuj się w poranne kawy online, spotkania zespołowe, inicjatywy firmowe.
• Dbaj o work-life balance - ustal bloki zadaniowe, rób przerwy, miej swój rytm pracy.

Cyfrowy nomadyzm staje się coraz bardziej popularnym stylem życia i pracy, ale nie zawsze jest łatwy do zrealizowania. Choć technologie i nowe modele pracy wspierają tę ideę, to wiele zależy od formalności, kultury organizacyjnej firm oraz świadomości samych pracowników. W Polsce ten model funkcjonuje głównie w przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej i pracy w modelu B2B. Znacznie rzadziej spotykany jest natomiast w przypadku zatrudnienia na etacie przy umowie o pracę.

Sprawdź, kogo obecnie poszukujemy.